Serdecznie zapraszamy w podróż do serca bałkańskiej kultury i do obejrzenia ekspozycji „Festiwal Kultur. Chorwacja” oraz do lektury publikacji tematycznie związanych z Chorwacją i kulturą chorwacką.
Chorwacja, z jej malowniczymi krajobrazami, krystalicznie czystym morzem i bogatą historią, od lat przyciąga turystów z całego świata. Jednak to nie tylko zachwycające widoki czy smaczna kuchnia sprawiają, że podróż do tego kraju staje się niezapomnianym doświadczeniem. Chorwackie tradycje i obrzędy, często zaskakujące i niezwykle unikalne, wciągają odwiedzających w magiczny świat lokalnej kultury. Ze względu na położenie geograficzne na ten kraj oddziaływały różnorodne kultury – na tym terenie mieszają się kultury Zachodu i Wschodu, Europy Środkowej i krajów basenu Morza Śródziemnego.
Informacje ogólne
Chorwacja to kraj położony na pograniczu Europy Środkowej i Europy Południowej, nad Morzem Adriatyckim. Swoim terenem obejmuje Półwysep Bałkański. Sąsiaduje z pięcioma państwami: Czarnogórą, Serbią, Węgrami, Słowenią oraz Bośnią i Hercegowiną, z którą ma najdłuższą, liczącą 956 km, granicę. Chorwacja liczy ok. 56 tys. km2.
Chorwacja to jedna z siedmiu (licząc także Kosowo) republik powstałych w wyniku upadku Jugosławii. Pozostałe to: Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra, Serbia, Słowenia i Macedonia Północna.
Stolicą i jednocześnie największym miastem Chorwacji jest Zagrzeb. Położoną nad Sawą metropolię zamieszkuje ok. 800 tysięcy osób. Dla porównania w drugim pod względem liczby mieszkańców chorwackim mieście, czyli Splicie, mieszka ok. 170 tys. ludzi. Pierwszy wzmianki o Zagrzebiu pochodzą z XII wieku.
Językiem urzędowym w Chorwacji jest chorwacki. Ponadto, jeśli w danej gminie 1/3 całej ludności stanowi mniejszość, także język tej mniejszości zyskuje miano urzędowego.
Chorwacja to najmłodszy członek Unii Europejskiej. Republika Chorwacji oficjalnie wstąpiła do wspólnoty 1 lipca 2013 roku, stając się 28. państwem członkowskim (po Brexicie jest ich 27).
Dekadę po wstąpieniu w unijne struktury Chorwaci dołączyli do strefy euro. Europejski środek płatniczy zastąpił narodową walutę – kunę (HRK). Jedna kuna dzieliła się na 100 lip.
Głową państwa jest prezydent wybierany w wyborach powszechnych na pięcioletnią kadencję.
Ludność
Chorwaci stanowią zdecydowaną większość mieszkańców kraju, a religią dominującą jest katolicyzm. Serbowie, którzy są najliczniejszą mniejszością narodową wyznają natomiast prawosławie. Wojna przyczyniła się jednak do zniszczenia kultury mniejszości serbskiej w Chorwacji. Warto tu wspomnieć choćby o Sławonii. Mieszkający w niej Serbowie posiadali specyficzną kulturę opartą na prawosławiu, lecz różną od Serbów mieszkających po drugiej stronie granicy. Mimo, że Serbowie zaczęli masowo opuszczać tereny Chorwacji, wciąż jest ich w kraju około 5%. Na północy mieszkają Włosi, a poza tym spotkać można Bośniaków, Węgrów, Słoweńców, Czarnogórzan i Macedończyków.
Kultura ludowa – muzyka i taniec
Wielowiekowy brak własnego państwa w Chorwacji w dużej części przyczynił się do zachowania tradycyjnej kultury ludowej. Wśród jej elementów na pierwszy plan wysuwa się muzyka i taniec, który do dziś towarzyszy wielu uroczystościom rodzinnym. Wśród nich najważniejsze miejsce zajmuje kolo – taniec korowodowy w parach. Do charakterystycznych instrumentów należy tambura – 3-, lub 5- strunowa mandolina. Z elementów stroju ludowego warto wspomnieć o ozdobnych kożuchach popularnych we wschodniej części Chorwacji, gdzie panuje znacznie ostrzejszy klimat niż na Wybrzeżu.
Święta w Chorwacji
W Chorwacji obchodzone są święta oficjalne, które mają charakter religijny, a także wiele świąt związanych z tradycją ludową. Najważniejsze ze świąt kościelnych to m.in. Boże Narodzenie, Wielkanoc, Boże Ciało, czy Święto Trzech Króli. Dość hucznie obchodzi się także Nowy Rok. Święta lokalne również mają bogatą tradycję, dodatkowo organizowane są też różnorodne festiwale i zabawy mające na celu uatrakcyjnienie pobytu turystom. Na miejscu odbywają się także uroczystości rybackie, święto wina, czy tradycyjne dożynki.
Kuchnia chorwacka
Na wybrzeżu jada się więcej ryb i owoców morza. Popularnym daniem w godzinach przedpołudniowych jest marenda – lekki posiłek z ryby, sera i chleba. Wybrzeże, czyli Istria i Dalmacja, wykazuje poza tym duże związki z kulturą włoską. Usłyszeć to można choćby w dźwiękach tradycyjnej muzyki. Na Istrii język włoski jest z resztą powszechnie rozumiany wśród starszych ludzi.
Poza wybrzeżem jada się więcej mięs. Regionalną specjalnością jest ser štrukli. Na północy jada się poza tym dania bardziej ciężkie i mocniej przyprawione niż na południu. Za to w całym kraju głównym napojem do posiłków jest wino. Butelka wina jest też powszechnym podarkiem zabieranym ze sobą w odwiedziny u znajomych.
Opracowano w oparciu o www.travelplanet.pl.
